Viridiana

Prelekcja dr Karolina Kostyra.

„Viridiana”, jeden z najważniejszych filmów w dorobku Luisa Buñuelal i w całej historii hiszpańskiego kina, to dzieło niezwykłe. Prowokacyjna, wyrastająca z ducha surrealistycznego buntu przeciwko społecznym normom satyra była wyzwaniem rzuconym nie tylko widzom, lecz przede wszystkim reżimowi generała Franco.

Buñuel kręcąc historię Viridiany, młodej nowicjuszki, której gorliwa wiara i szczytne ideały zderzają się z mieszczańską obłudą, pazernością i okrucieństwem, wrócił do Hiszpanii po blisko ćwierćwieczu emigracji. „Zgodziłem się tylko pod warunkiem, że będziemy pracować z wytwórnią Bardem, znaną z panującego w niej ducha opozycji wobec reżimu frankistowskiego”, pisał w autobiograficznym „Moim ostatnim tchnieniu”, wspominając, że jego decyzja nie spotkała się ze zrozumieniem w środowisku republikańskich emigrantów. „Znowu atakowano mnie i znieważano, ale tym razem atakowali ci, do których sam się zaliczałem”.Bezpardonowa krytyka burżuazji, chrześcijańskiej filantropii i kościoła katolickiego oczywiście ściągnęła na reżysera gromy ze strony Watykanu i frankistowskiej władzy. Cenzura zatrzymała dystrybucję filmu (na ekrany hiszpańskich kin wszedł dopiero w 1977 roku, po śmierci dyktatora), a Buñuel stał się w ojczyźnie niemile widziany. Do tego stopnia, że wydawane w Hiszpanii w latach 60. opracowania na temat historii kina ignorowały jego istnienie.
Tymczasem „Viridiana” przyniosła mu uznanie międzynarodowej krytyki, zdobyła Złotą Palmę na festiwalu w Cannes i otworzyła najważniejszy i najbardziej twórczy okres w dorobku niepokornego reżysera.

Opinie o filmie:

• Pełen surrealistycznych obserwacji film pozostaje jednym z najmocniejszych wyrazów niereformowalnych zakrętów natury ludzkiej (…).
  1001 filmów, które musisz zobaczyć
• „Viridiana” może być ceniona i rozumiana przez ludzi religijnych, a nawet zwłaszcza przez nich.
  Tadeusz Sobolewski, Cannes. Religia kina
• Najgłośniejszy film Buñuela.
  Adam Garbicz, Kino, wehikuł magiczny. Przewodnik osiągnięć filmu fabularnego. Podróż trzecia 1960-1966
• Historia Viridiany jest tak zawiła i pełna skandali, jak żadnego innego filmu Buñuela od czasów Złotego wieku.
  Carlos Saura
• „Viridiana” była jednym z najgłośniejszych filmów Buñuela. Szokowała widzów, wywołała skandal, zachwyty i potępienie.
  Zygmunt Machwitz, akademiafilmowa.pl
• Taki film jest orzeźwiający. Został stworzony przez silny, indywidualny umysł. Nie jest to kolejna przeceniona wersja pocieszających, poprawiających nastrój kłamstw.
  Roger Ebert, rogerebert.com